Etikette tasarımdan önce cevaplanması gereken üç soru var: nereye yapışacak, ne yaşayacak, çıkması gerekecek mi? Bu üç sorunun cevabı malzemeyi belirler, malzeme de tasarımın sınırlarını. Sırayı tersine çevirmek, güzel görünen ama buzdolabında kıvrılan bir etiketle sonuçlanır.
Nereye yapışacak
Düz cam bir kavanoz ile buruşuk bir kraft poşet aynı yapışkanı kaldırmaz. Dar çaplı bir şişede etiket, kısa kenarından kalkmaya eğilimlidir; bu yüzden dar şişelerde etiket boyunu kısaltmak ya da sarmal (wrap) tasarıma geçmek gerekir. Pürüzlü ve tozlu yüzeyler ise yapışkanın en zor tutunduğu yerlerdir.
Ne yaşayacak
Kuru bir rafta duracak bir kutu etiketi ile buzdolabında terleyecek bir ürün etiketi farklı malzemeler ister. Kuşe kâğıt etiket en ekonomik seçenektir ve kuru koşullarda sorunsuz çalışır; nemle temas ettiğinde kabarır ve mürekkep dağılır. Vinil (PP/PE) etiket su ve yağa dayanır, silinebilir; kozmetik, gıda ve temizlik ürünlerinde standart seçim odur. Dış mekânda kalacak bir sticker için ayrıca UV korumalı laminasyon gerekir, yoksa renkler birkaç mevsimde solar.
Şeffaf etiket, cam veya renkli ambalajda etiket sınırının görünmemesi istendiğinde kullanılır. Burada bilinmesi gereken şey şudur: standart baskıda beyaz bir mürekkep yoktur, dolayısıyla şeffaf zeminde açık renkler zeminin rengini alır. Beyaz gerekiyorsa matbaadan beyaz alt baskı istenmelidir.
Yapışkan: kalıcı mı, çıkabilir mi?
Kalıcı yapışkan söküldüğünde iz bırakır ya da yüzeyi yırtar — ürün ambalajında istenen budur. Çıkabilir yapışkan, kampanya etiketi, fiyat güncellemesi ve vitrin uygulamaları için üretilir; iz bırakmadan sökülür ama zamanla tutuşu zayıflar. Dondurucuda kullanılacak ürünlerde ayrıca soğuk yapışkan istenmelidir; standart yapışkan düşük sıcaklıkta tutmaz.
Kesim: standart mı, kalıp mı?
Kare, yuvarlak ve oval kesimler standart kalıplarla yapılır ve ek maliyet çıkarmaz. Ürünün ya da logonun kendi biçiminde bir kesim isteniyorsa özel kalıp gerekir; bu tek seferlik bir maliyettir ve az adette işin fiyatını belirgin biçimde artırır. Karar verirken kalıbın tekrar kullanılıp kullanılmayacağına bakmak yeterlidir.
Ürün etiketinde ne bulunmalı
Gıda, kozmetik ve temizlik ürünlerinde etiket yalnız görsel bir yüzey değil, yasal bir belgedir: ürün adı, içindekiler, net miktar, üretici bilgisi, parti numarası ve son kullanma tarihi gibi alanlar mevzuata bağlıdır. Tasarıma başlamadan önce bu alanların listesini çıkarmak, sonradan yer kalmadığı için küçültülen ve okunmaz hâle gelen metinlerin önüne geçer. Son kullanma tarihi gibi değişken bilgiler baskıya değil, sonradan kodlamaya bırakılır.
Ölçü ve çözünürlük
Etiket ölçüsünü ambalaja göre değil, ambalajın düz alanına göre belirlemek gerekir. Bir şişenin çevresi 20 santim olabilir ama omuz kıvrımı başlamadan önceki düz bant 6 santimse, etiket o 6 santime sığmalıdır. Kavisli yüzeyde etiketin uçları kalkar ve ürün rafta özensiz görünür.
Çözünürlük tarafında etiket, en yakından bakılan basılı iştir; insan onu eline alır. Bu yüzden broşürde göze batmayan bir yumuşaklık etikette hemen fark edilir. Küçük punto metinler ve ince çizgiler için baskı çözünürlüğünden çok kontrast belirleyicidir: açık zeminde açık gri bir içindekiler listesi, teknik olarak basılmış olsa da okunmaz.
Rulo mu, tabaka mı?
Elde yapıştırılacak az adetli işler tabaka hâlinde daha kullanışlıdır. Etiketleme makinesi kullanılıyorsa ya da adet yükseldiyse rulo gerekir; bu durumda matbaaya sarım yönü ve iç çap bilgisi verilmelidir. Yanlış sarım yönüyle gelen bir rulo, makineye takılamadığı için baştan bastırılır.